Mållekken - Brukartilskot [nn]

Spyrjeord

2023-08-26T08:39:48Z

Sindri: /* H-former */

'''Spyrjeord''' vert nytta i ei [[setning]] til å spyrja etter eit umstende i samanhanget setningi skildrar. Spyrjeordi er gjerne skifte i [[varaord#Spyrjande varaord|spyrjande varaord]] og [[varaord#Spyrjande medord|spyrjande medord]], etter vanleg [[ordklassa|ordklasseskipnad]].

==[[Høgnorsk]]e hovudformer==
* '''Kor''' – Spỳr etter munen i eitkvart:
*: ''Kor ofte er du innum?''
* '''Korleis''' – Spỳr etter visi ved eitkvart:
*: ''Korleis veit du det?''
** '''Korso''' – Hev same tydingi som ''korleis''. Stuttform ''koss''.
* '''Kva''' – Spỳr etter saki:
*: ''Kva er det um å gjera? Kva med?''
* '''Kva for''' – Spỳr etter det einskilde:
*: ''Kva (for) gjenta er detta? Kva for ein er du?''
* '''Kvar''' – Spỳr etter staden:
*: ''Kvar sit du?''
** '''Kvadan''' – Spỳr etter staden eitkvart kjem frå:
**: ''Kvadan kjem du?''
** '''Kvart''' – Spỳr etter staden eitkvart skal til:
**: ''Kvart gjeng du?''
* '''Kven''' – Spỳr etter folk (stundom dyr og andre ting au):
*: ''Kven er du? Kven er denne boki åt?''
*'''Kvi''' – Spỳr etter årsaki til eller fyremålet ved eitkvart:
*: ''Kvi fór du so åt?'' :
*: ''Kvi'' er upphavleg [[sidefall]]sform av ''kva''.
** '''Kvifor''' – Hev same tydingi som ''kvi''.
* '''Kvår''' – Tyder «kven eller kva av tvo»:
*: ''Kvår vil du hava: is eller sjokolade?''
* '''Når''' – Spỳr etter tidi:
*: ''Når vert du ferdug?''
* '''Nær''' – Same som ''når''.

==Avvikande former==
===H-former===
Spyrjeordi på ''h-'' er vanlege i [[målføri]] på mykje av Austlandet og svarar til formene på ''kva-'' (og ''ko-''). Upphavet er ein yvergang ''hva-'' > ''ho-'' i [[gamalnorsk]]. Desse formene er mykje attåt ordbokfeste av di dei au eig heime i [[folkevisor|folkevisone]].

* '''Hokke''' – Tyder ''kven'' og ''kva for ein''. Kjem av [[gamalnorsk|gn]]. ''hvaðki'' og fulla ''hvílíkan'' ( > ''hulkan''). Vert au bøygt i [[kyn]]: ''hokken, hokki, hokke''.
* '''Hossen''' – Svarar til ''korso'' (''korleis'').
* '''Hoss''' - svarar til ''koss'' (stuttform).
* '''Hor''' – Svarar til ''kvar'' og ''kor''.
* '''Horleis''' – Svarar til ''korleis''.
* '''Hot''' – Svarar til ''kva(t)''. t-en vert halden med di han ofte vert [[uttala]] i [[målføri]], t.d. i Telemark og i Austfold.
* '''Hotfor''' - Tyder ''kvifor'' (og svarar til ''kva-for'').

[[Kategori:Listor]]

Spyrjeord

2023-08-26T08:33:46Z

Sindri: /* H-former */

'''Spyrjeord''' vert nytta i ei [[setning]] til å spyrja etter eit umstende i samanhanget setningi skildrar. Spyrjeordi er gjerne skifte i [[varaord#Spyrjande varaord|spyrjande varaord]] og [[varaord#Spyrjande medord|spyrjande medord]], etter vanleg [[ordklassa|ordklasseskipnad]].

==[[Høgnorsk]]e hovudformer==
* '''Kor''' – Spỳr etter munen i eitkvart:
*: ''Kor ofte er du innum?''
* '''Korleis''' – Spỳr etter visi ved eitkvart:
*: ''Korleis veit du det?''
** '''Korso''' – Hev same tydingi som ''korleis''. Stuttform ''koss''.
* '''Kva''' – Spỳr etter saki:
*: ''Kva er det um å gjera? Kva med?''
* '''Kva for''' – Spỳr etter det einskilde:
*: ''Kva (for) gjenta er detta? Kva for ein er du?''
* '''Kvar''' – Spỳr etter staden:
*: ''Kvar sit du?''
** '''Kvadan''' – Spỳr etter staden eitkvart kjem frå:
**: ''Kvadan kjem du?''
** '''Kvart''' – Spỳr etter staden eitkvart skal til:
**: ''Kvart gjeng du?''
* '''Kven''' – Spỳr etter folk (stundom dyr og andre ting au):
*: ''Kven er du? Kven er denne boki åt?''
*'''Kvi''' – Spỳr etter årsaki til eller fyremålet ved eitkvart:
*: ''Kvi fór du so åt?'' :
*: ''Kvi'' er upphavleg [[sidefall]]sform av ''kva''.
** '''Kvifor''' – Hev same tydingi som ''kvi''.
* '''Kvår''' – Tyder «kven eller kva av tvo»:
*: ''Kvår vil du hava: is eller sjokolade?''
* '''Når''' – Spỳr etter tidi:
*: ''Når vert du ferdug?''
* '''Nær''' – Same som ''når''.

==Avvikande former==
===H-former===
Spyrjeordi på ''h-'' er vanlege i [[målføri]] på mykje av Austlandet og svarar til formene på ''kva-'' (og ''ko-''). Upphavet er ein yvergang ''hva-'' > ''ho-'' i [[gamalnorsk]]. Desse formene er mykje attåt ordbokfeste av di dei au eig heime i [[folkevisor|folkevisone]].

* '''Hokke''' – Tyder ''kven'' og ''kva for ein''. Kjem av [[gamalnorsk|gn]]. ''hvaðki'' og fulla ''hvílíkan'' ( > ''hulkan''). Vert au bøygt i [[kyn]]: ''hokken, hokki, hokke''.
* '''Hossen''' – Svarar til ''korso'' (''korleis'').
* '''Hor''' – Svarar til ''kvar'' og ''kor''.
* '''Horleis''' – Svarar til ''korleis''.
* '''Hot''' – Svarar til ''kva(t)''. t-en vert halden med di han ofte vert [[uttala]] i [[målføri]], t.d. i Telemark og i Austfold.
* '''Hotfor''' - Tyder ''kvifor'' (og svarar til ''kva-for'').

[[Kategori:Listor]]

Spyrjeord

2023-08-26T08:33:03Z

Sindri: /* H-former */

'''Spyrjeord''' vert nytta i ei [[setning]] til å spyrja etter eit umstende i samanhanget setningi skildrar. Spyrjeordi er gjerne skifte i [[varaord#Spyrjande varaord|spyrjande varaord]] og [[varaord#Spyrjande medord|spyrjande medord]], etter vanleg [[ordklassa|ordklasseskipnad]].

==[[Høgnorsk]]e hovudformer==
* '''Kor''' – Spỳr etter munen i eitkvart:
*: ''Kor ofte er du innum?''
* '''Korleis''' – Spỳr etter visi ved eitkvart:
*: ''Korleis veit du det?''
** '''Korso''' – Hev same tydingi som ''korleis''. Stuttform ''koss''.
* '''Kva''' – Spỳr etter saki:
*: ''Kva er det um å gjera? Kva med?''
* '''Kva for''' – Spỳr etter det einskilde:
*: ''Kva (for) gjenta er detta? Kva for ein er du?''
* '''Kvar''' – Spỳr etter staden:
*: ''Kvar sit du?''
** '''Kvadan''' – Spỳr etter staden eitkvart kjem frå:
**: ''Kvadan kjem du?''
** '''Kvart''' – Spỳr etter staden eitkvart skal til:
**: ''Kvart gjeng du?''
* '''Kven''' – Spỳr etter folk (stundom dyr og andre ting au):
*: ''Kven er du? Kven er denne boki åt?''
*'''Kvi''' – Spỳr etter årsaki til eller fyremålet ved eitkvart:
*: ''Kvi fór du so åt?'' :
*: ''Kvi'' er upphavleg [[sidefall]]sform av ''kva''.
** '''Kvifor''' – Hev same tydingi som ''kvi''.
* '''Kvår''' – Tyder «kven eller kva av tvo»:
*: ''Kvår vil du hava: is eller sjokolade?''
* '''Når''' – Spỳr etter tidi:
*: ''Når vert du ferdug?''
* '''Nær''' – Same som ''når''.

==Avvikande former==
===H-former===
Spyrjeordi på ''h-'' er vanlege i [[målføri]] på mykje av Austlandet og svarar til formene på ''kva-'' (og ''ko-''). Upphavet er ein yvergang ''hva-'' > ''ho-'' i [[gamalnorsk]]. Desse formene er mykje attåt ordbokfeste av di dei au eig heime i [[folkevisor|folkevisone]].

* '''Hokke''' – Tyder ''kven'' og ''kva for ein''. Kjem av [[gamalnorsk|gn]]. ''hvaðki'' og fulla ''hvílíkan'' ( > ''hulkan''). Vert au bøygt i [[kyn]]: ''hokken, hokki, hokke''.
* '''Hossen''' – Svarar til ''korso'' (''korleis'').
* '''Hor''' – Svarar til ''kvar'' og ''kor''.
* '''Horleis''' – Svarar til ''korleis''.
* '''Hot''' – Svarar til ''kva(t)''. t-en vert halden med di han ofte vert [[uttala]] i [[målføri]], t.d. i Telemark og i Austfold.
* '''hotfor''' - Tyder ''kvifor'' (og svarar til ''kva-for'').

[[Kategori:Listor]]