Unorske og rangskrivne heradsnamn av Eivind Vågslid - Endringshistorikk

Eiliv: /* Trums fylke: */

2025-06-22T01:46:29Z

Trums fylke:

← Eldre versjon		Versjonen frå 22. juni 2025 kl. 01:46
Line 249:		Line 249:
	'''Ibestad''' het på gamalnorsk ''Ivarsstaðer'' og vert no uttala ''i’ppsta''. Fyrste lekken er mannsnamnet ''Ivar''. Ein må skriva ''Ipstad'' etter bygsdeuttalen eller ''Ivarsstad'' etter upphav og tyding.		'''Ibestad''' het på gamalnorsk ''Ivarsstaðer'' og vert no uttala ''i’ppsta''. Fyrste lekken er mannsnamnet ''Ivar''. Ein må skriva ''Ipstad'' etter bygsdeuttalen eller ''Ivarsstad'' etter upphav og tyding.

	'''Lenvik''' vert uttala ''læ’nnvika'' med ''j''-fengen ''nn'' og het på gamalnorsk ''Lengjovík''. Fyrste lekken er eit elvenamn ''Lengja'' til lang. Ein bør skriva ''Lengjevik''. Skriftskapet ''Lenvik'' høver ikkje til bygdeuttalen med ''j''-fengen ''nn''.		'''Lenvik''' vert uttala ''læ’nnvika'' med ''j''-fengen ''nn'' og het på gamalnorsk ''Lengjovík''. Fyrste lekken er eit elvenamn ''Lengja'' til ''lang''. Ein bør skriva ''Lengjevik''. Skriftskapet ''Lenvik'' høver ikkje til bygdeuttalen med ''j''-fengen ''nn''.

	'''Tromsøysund''' er ei umlaging av ''tromsøsund'', som dei fyrr skreiv på dansk. Fyrste lekken er bynamnet ''Trums'', som upphavleg hev vore namn på øyi der byen ligg og i dansk skrift er umlaga til ''Tromsø'' um byen og ''Tromsøen'' um øyi. Ein må difor skriva ''Trumsesund'' på norsk. Tydingi i namnet ''Trums'' er uviss; men namnet heng truleg saman med ordet straum. Øyi hev då vonleg namn etter straumen i sundet millom ''Trums'' og ''Kvaløy''.		'''Tromsøysund''' er ei umlaging av ''tromsøsund'', som dei fyrr skreiv på dansk. Fyrste lekken er bynamnet ''Trums'', som upphavleg hev vore namn på øyi der byen ligg og i dansk skrift er umlaga til ''Tromsø'' um byen og ''Tromsøen'' um øyi. Ein må difor skriva ''Trumsesund'' på norsk. Tydingi i namnet ''Trums'' er uviss; men namnet heng truleg saman med ordet straum. Øyi hev då vonleg namn etter straumen i sundet millom ''Trums'' og ''Kvaløy''.

	'''Karlsøy''' vert uttala ''ka’llsøya''. Namnet er kjent frå 1567 og vert då fyrst i 1600-åri på dansk skrive ''Kalsø'', og ''Carsløen'' i riksjordeboki frå 1723. Ein må skriva ''Kallsøy'' etter bygdeuttalen.		'''Karlsøy''' vert uttala ''ka’llsøya''. Namnet er kjent frå 1567 og vert då fyrst i 1600-åri på dansk skrive ''Kalsø'', og ''Carsløen'' i riksjordeboki frå 1723. Ein må skriva ''Kallsøy'' etter bygdeuttalen.


	==Finnmark fylke:==		==Finnmark fylke:==

Eiliv på 18. mars 2022 kl. 13:16

2022-03-18T13:16:43Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 18. mars 2022 kl. 13:16
Line 1:		Line 1:
			{{innlesen-teig}}
	Teig frå [[Norsk Årbok]] 1934 av [[Eivind Vágslid]]		Teig frå [[Norsk Årbok]] 1934 av [[Eivind Vágslid]]

Line 264:		Line 265:

	[[Eivind Vágslid]]		[[Eivind Vágslid]]
	~~[[Category:Innlesne teigar]]~~

Eiliv på 13. mars 2022 kl. 09:44

2022-03-13T09:44:31Z

Sjå skilnader

Eiliv: Kategori

2021-07-04T21:43:12Z

Kategori

← Eldre versjon		Versjonen frå 4. juli 2021 kl. 21:43
Line 264:		Line 264:

	[[Eivind Vágslid]]		[[Eivind Vágslid]]
	[[~~Kategori~~:Innlesne teigar]]		[[Category:Innlesne teigar]]

Eiliv: Retta snìdet (lyte i feit og skeiv skrift)

2021-07-04T21:41:52Z

Retta snìdet (lyte i feit og skeiv skrift)

Eiliv: Lagde til vantande kile for feit skrift

2021-07-04T21:38:44Z

Lagde til vantande kile for feit skrift

← Eldre versjon		Versjonen frå 4. juli 2021 kl. 21:38
Line 39:		Line 39:
	'''Gjerdrum''' het på gamalnorsk ''Gerðarin'' der fyrste lekken truleg er eit elvenamn ''Gerð'', og namnet vert no uttala ''jæ'ł̣ómm'' (ł̣=rd). Ein bør difors helst skriva ''Gjerdum''.		'''Gjerdrum''' het på gamalnorsk ''Gerðarin'' der fyrste lekken truleg er eit elvenamn ''Gerð'', og namnet vert no uttala ''jæ'ł̣ómm'' (ł̣=rd). Ein bør difors helst skriva ''Gjerdum''.

	'''Ullensaker'' het på gamalnorsk ''Ullinshof'' eller ''Ullenshof''. Men frå fyrst i 1500-åri vert namnet på dansk skrive ''Ullensager'' og dilikt, truleg av di det gamle upphavlege namnet på den tid vart uttlaa ''ullensog'' eller dilikt. Det noverande namnet grunnar seg i so fall på ei mistyding og er heilt rangt. Ein bør taka uppatt det gamle og upphavlege namnet ''Ullinshov'', som er samansett av eit gamalt gudenamn ''Ullin'' og ordet (gude-)hov, og tyder ein stad der det hev stade eit hov for guden Ullin.		'''Ullensaker''' het på gamalnorsk ''Ullinshof'' eller ''Ullenshof''. Men frå fyrst i 1500-åri vert namnet på dansk skrive ''Ullensager'' og dilikt, truleg av di det gamle upphavlege namnet på den tid vart uttlaa ''ullensog'' eller dilikt. Det noverande namnet grunnar seg i so fall på ei mistyding og er heilt rangt. Ein bør taka uppatt det gamle og upphavlege namnet ''Ullinshov'', som er samansett av eit gamalt gudenamn ''Ullin'' og ordet (gude-)hov, og tyder ein stad der det hev stade eit hov for guden Ullin.

	'''Feiring''' het på gamalnorsk ''Fegringar'', som er ei avleiding i fleirtal til myndordet (adjektivet) ''fager'', og namnet vert no i sjølve bygdi uttala ''fé'ring'', men i sume andre Mjøsbygder ''fæ'gringen''. Ein må difor anten skriva ''Fering'' etter uttalen i sjølve bygdi, eller helst ''Fegring'' etter upphav og tyding.		'''Feiring''' het på gamalnorsk ''Fegringar'', som er ei avleiding i fleirtal til myndordet (adjektivet) ''fager'', og namnet vert no i sjølve bygdi uttala ''fé'ring'', men i sume andre Mjøsbygder ''fæ'gringen''. Ein må difor anten skriva ''Fering'' etter uttalen i sjølve bygdi, eller helst ''Fegring'' etter upphav og tyding.

Eiliv: Lagde til flokk

2021-02-04T10:41:22Z

Lagde til flokk

← Eldre versjon		Versjonen frå 4. februar 2021 kl. 10:41
Line 264:		Line 264:

	[[Eivind Vágslid]]		[[Eivind Vágslid]]
			[[Kategori:Innlesne teigar]]

Eiliv på 7. mai 2017 kl. 19:05

2017-05-07T19:05:53Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 7. mai 2017 kl. 19:05
Line 168:		Line 168:
	'''Roald''' vert uttala ''ró'øll'' og kjem av gamalnorsk ''Róǫld''. Ein må difor skriva ''Roold'' eller ''Roøld''.		'''Roald''' vert uttala ''ró'øll'' og kjem av gamalnorsk ''Róǫld''. Ein må difor skriva ''Roold'' eller ''Roøld''.

	''Eid'' kallast vanleg ''ei`ssbygda''. Ein bør skriva ''Eidsbygd''. Heradet hev namn etter garden ''Eide'' i bygdi.		'''Eid''' kallast vanleg ''ei`ssbygda''. Ein bør skriva ''Eidsbygd''. Heradet hev namn etter garden ''Eide'' i bygdi.

	'''Hen''' vert uttala ''hænn'' og kjem truleg av gamalnorsk ''Hæn'', eldre *''Hå-vin''. Ein må difor skriva ''Hæn'' eller ''Hænn'' etter uttalen. Fyrste lekken i namnet er vonleg anten gamalnorsk ''hår'', høg, eller ordet (ei) ''hå'', etterslått; siste lekken er ordet ''vin'', eng.		'''Hen''' vert uttala ''hænn'' og kjem truleg av gamalnorsk ''Hæn'', eldre *''Hå-vin''. Ein må difor skriva ''Hæn'' eller ''Hænn'' etter uttalen. Fyrste lekken i namnet er vonleg anten gamalnorsk ''hår'', høg, eller ordet (ei) ''hå'', etterslått; siste lekken er ordet ''vin'', eng.

SAM: /* Nordland fylke: */

2013-04-07T21:32:15Z

Nordland fylke:

← Eldre versjon		Versjonen frå 7. april 2013 kl. 21:32
Line 226:		Line 226:
	==Nordland fylke:==		==Nordland fylke:==

	'''~~Bidal~~''' het på gamalnorsk ''Birnodalr'' og vert no uttala ''binndałen'' med ''j''fengen ''nn''. Fyrste lekken i namnet er ordet ''birna'', hobjørn. Ein må skriva ''Binndal'' med tvo ''n''-ar.		'''Bindal''' het på gamalnorsk ''Birnodalr'' og vert no uttala ''binndałen'' med ''j''fengen ''nn''. Fyrste lekken i namnet er ordet ''birna'', hobjørn. Ein må skriva ''Binndal'' med tvo ''n''-ar.

	'''Evenes''' vert uttala ''ø'vnes'' og kjem kann henda av gamalnorsk ''Øyvindarnes'', til mannsnamnet ''Øyvind''. Ein bør skriva ''Øvnes'' etter bygdeuttalen.		'''Evenes''' vert uttala ''ø'vnes'' og kjem kann henda av gamalnorsk ''Øyvindarnes'', til mannsnamnet ''Øyvind''. Ein bør skriva ''Øvnes'' etter bygdeuttalen.
Line 241:		Line 241:

	'''Dverberg''' vert no uttala ''tvæ'rberg''. Namnet er kjent frå fyrst i 1500-åri og vert då og seinare vanleg skrive ''Dverberg'' eller dilikt, men i 1661 ein gong ''Tverberg''. Fyrste lekken i namnet er vonleg ordet (ein) ''dverg'' som i bygdemåli òg kann heita ''tverg''. Men ein bør no skriva ''Tverberg'' etter uttalen.		'''Dverberg''' vert no uttala ''tvæ'rberg''. Namnet er kjent frå fyrst i 1500-åri og vert då og seinare vanleg skrive ''Dverberg'' eller dilikt, men i 1661 ein gong ''Tverberg''. Fyrste lekken i namnet er vonleg ordet (ein) ''dverg'' som i bygdemåli òg kann heita ''tverg''. Men ein bør no skriva ''Tverberg'' etter uttalen.


	==Trums fylke:==		==Trums fylke:==

OKG på 31. mars 2013 kl. 10:23

2013-03-31T10:23:02Z

@@ Line 1: / Line 1: @@
-Teig frå [[Norsk Årbok]] 1934 av [[Eivind Vågslid]]
+Teig frå [[Norsk Årbok]] 1934 av [[Eivind Vágslid]]
 <div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto;">I.</div>
@@ Line 219: / Line 219: @@
 '''Høylandet''' vert uttala ''hå'llånnå'', sidefall (dativ) ''hå'llånn'', med ''j''-fengen ''nn'', og het på gamalnorsk ''Høylander'', der fyrste lekken er ordet (eit) ''høy'' og siste lekken eit fleirtalskap nytta i stadnamn til ordet (eit) ''land''. EIn må difor skriva ''Høyland'' eller helst ''Høylonda'' i samsvar med uttalen. Heradsnamnet ''Høllonda'' i Sør-Trøndelag fylke er same namnet og hev same uphav; det skriv ein no etter uttalen (''hø'llånnå'', sidefall ''hø'llåndå'' med ''j''-fengne ''n''-ar).

← Eldre versjon		Versjonen frå 4. juli 2021 kl. 21:41
Line 97:		Line 97:
	'''Vegårshei''' hev namn etter vatnet ''Vegår'' (eller ''Vegårsfjord''), gamalnorsk ''Viger'', som kann henda tyder den innvigde, heilage sjøen. Siste lekken i namnet er gamalnorsk ''heiðr'', heid, som deo no vanleg skriv ''hei''. Men ein burde skriva ''heid'' både i stadnamn og elles og difor ''Vegårsheid''. - På same måte burde det vera ''lid'' i namn av gamalnorsk ''líð''.		'''Vegårshei''' hev namn etter vatnet ''Vegår'' (eller ''Vegårsfjord''), gamalnorsk ''Viger'', som kann henda tyder den innvigde, heilage sjøen. Siste lekken i namnet er gamalnorsk ''heiðr'', heid, som deo no vanleg skriv ''hei''. Men ein burde skriva ''heid'' både i stadnamn og elles og difor ''Vegårsheid''. - På same måte burde det vera ''lid'' i namn av gamalnorsk ''líð''.

	'''Søndeled'' vert no uttala ''sø'nnlé'' eller ''sø'nnli'' og het på gamalnorsk ''Sundaleið'', som er samansett av eigefall fleirtal til ordet ''sund'' og gamalnorsk ''leið'', leid. Ein bør skriva ''Sundleid'' etter upphav og tyding.		'''Søndeled''' vert no uttala ''sø'nnlé'' eller ''sø'nnli'' og het på gamalnorsk ''Sundaleið'', som er samansett av eigefall fleirtal til ordet ''sund'' og gamalnorsk ''leið'', leid. Ein bør skriva ''Sundleid'' etter upphav og tyding.

	'''Østre Moland''' må ein på norsk skriva ''Øystre Moland''. ''Moland'' het på gamalnorsk ''Móðgoland'' og er truleg samansett med eit elvenamn ''Móðga'', som tykkjest vera ei avleiding til ''modug'' eller ''modig''.		'''Østre Moland''' må ein på norsk skriva ''Øystre Moland''. ''Moland'' het på gamalnorsk ''Móðgoland'' og er truleg samansett med eit elvenamn ''Móðga'', som tykkjest vera ei avleiding til ''modug'' eller ''modig''.
Line 105:		Line 105:
	'''Hisøy''' het på gamalnorsk ''Hís'' og vert i bygdemålet enno uttala ''hís''. Ein må difor skriva ''His''. Namneskapet ''Hisøy'' hev kome upp på same vis som ''Tromøy''.		'''Hisøy''' het på gamalnorsk ''Hís'' og vert i bygdemålet enno uttala ''hís''. Ein må difor skriva ''His''. Namneskapet ''Hisøy'' hev kome upp på same vis som ''Tromøy''.

	'''Øyestad'' het på gamalnorsk ''Øyjarsstaðer'' og vert no uttala ''øy´sta''. Ein bør skriva ''Øystad'' utan den daude e-en. Fyrste lekken i namnet er truleg mannsnamnet ''Øyjarr''.		'''Øyestad''' het på gamalnorsk ''Øyjarsstaðer'' og vert no uttala ''øy´sta''. Ein bør skriva ''Øystad'' utan den daude e-en. Fyrste lekken i namnet er truleg mannsnamnet ''Øyjarr''.

	'''Høvåg''' vert no uttala ''hø'vår'' og het på gamalnorsk ''Høyvágar'', av ordet ''høy'' og fleirtal til (ein) ''våg'', vatn, vik. Ein bør skriva ''Høyvågar''. Skriftskapet ''Høvåg'' er både uhøvelegt og rangt - uhøvelegt av di fyrste lekken minner um dansk ''hø'', og ikkje um norsk ''høy'', og rangt av di siste lekken både etter uttale og upphav er fleirtal, ikkje eintal.		'''Høvåg''' vert no uttala ''hø'vår'' og het på gamalnorsk ''Høyvágar'', av ordet ''høy'' og fleirtal til (ein) ''våg'', vatn, vik. Ein bør skriva ''Høyvågar''. Skriftskapet ''Høvåg'' er både uhøvelegt og rangt - uhøvelegt av di fyrste lekken minner um dansk ''hø'', og ikkje um norsk ''høy'', og rangt av di siste lekken både etter uttale og upphav er fleirtal, ikkje eintal.
Line 234:		Line 234:
	'''Buksnes''' vert no uttala ''bókksnes'' og het på gamalnorsk ''Boknes''. Ein må skriva ''Boksnes'' med ''o''.		'''Buksnes''' vert no uttala ''bókksnes'' og het på gamalnorsk ''Boknes''. Ein må skriva ''Boksnes'' med ''o''.

	'''Værøy''' vert uttala ''væ'røya''' og het på gamalnorsk ''Veðrøy''. Fyrste lekken i namnet er gamalnorsk ''veðr'', (eit) ver. Ein bør skriva ''Verøy'' i samsvar med vanleg norsk skrivemåte.		'''Værøy''' vert uttala ''væ'røya'' og het på gamalnorsk ''Veðrøy''. Fyrste lekken i namnet er gamalnorsk ''veðr'', (eit) ver. Ein bør skriva ''Verøy'' i samsvar med vanleg norsk skrivemåte.

	'''Hadsel''' vert uttala ''ha´ssel'' og het på gamalnorsk '' Hǫfðasegl'', av ''hǫfðe'', hovde, rundvoren haug eller nut, og ordet (eit) ''segl''. Ein bør skriva ''Hassel'' etter bygdeuttalen.		'''Hadsel''' vert uttala ''ha´ssel'' og het på gamalnorsk '' Hǫfðasegl'', av ''hǫfðe'', hovde, rundvoren haug eller nut, og ordet (eit) ''segl''. Ein bør skriva ''Hassel'' etter bygdeuttalen.

	''Langesnes''' het på gamalnorsk ''Langanes'', men vert no uttala ''la'ngnés''. Ein bør skriva ''Langnes'' etter bygdeuttalen.		'''Langesnes''' het på gamalnorsk ''Langanes'', men vert no uttala ''la'ngnés''. Ein bør skriva ''Langnes'' etter bygdeuttalen.

	'''Dverberg''' vert no uttala ''tvæ'rberg''. Namnet er kjent frå fyrst i 1500-åri og vert då og seinare vanleg skrive ''Dverberg'' eller dilikt, men i 1661 ein gong ''Tverberg''. Fyrste lekken i namnet er vonleg ordet (ein) ''dverg'' som i bygdemåli òg kann heita ''tverg''. Men ein bør no skriva ''Tverberg'' etter uttalen.		'''Dverberg''' vert no uttala ''tvæ'rberg''. Namnet er kjent frå fyrst i 1500-åri og vert då og seinare vanleg skrive ''Dverberg'' eller dilikt, men i 1661 ein gong ''Tverberg''. Fyrste lekken i namnet er vonleg ordet (ein) ''dverg'' som i bygdemåli òg kann heita ''tverg''. Men ein bør no skriva ''Tverberg'' etter uttalen.