Ljodlæra - Endringshistorikk

Eiliv på 18. mars 2022 kl. 00:31

2022-03-18T00:31:01Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 18. mars 2022 kl. 00:31
Line 233:		Line 233:
	Eit serlegt tilfelle av slikt samlæte sér me ved utrekster (og mogeleg burtfall) av {{IPA\|[ə]}} som upphavleg stend millom tvo samlæteføre medljod:		Eit serlegt tilfelle av slikt samlæte sér me ved utrekster (og mogeleg burtfall) av {{IPA\|[ə]}} som upphavleg stend millom tvo samlæteføre medljod:
	:''skulen'' {{IPA\|/²skʉːɽen/}} *{{IPA\|[²skʉːɽən]}} > {{IPA\|[²skʉːəɳ]}}, {{IPA\|[²skʉː.ɳ]}} eller {{IPA\|[²skʉːʉɳ]}}.		:''skulen'' {{IPA\|/²skʉːɽen/}} *{{IPA\|[²skʉːɽən]}} > {{IPA\|[²skʉːəɳ]}}, {{IPA\|[²skʉː.ɳ]}} eller {{IPA\|[²skʉːʉɳ]}}.

			[[Kategori:Talemål]]

Eiliv på 8. mars 2022 kl. 07:28

2022-03-08T07:28:23Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 8. mars 2022 kl. 07:28
Line 33:		Line 33:
	<div style="position: absolute; left: 44%; width: 2.7em; top: 2%; background: #f9f9f9;">		<div style="position: absolute; left: 44%; width: 2.7em; top: 2%; background: #f9f9f9;">
	<font color="green">{{IPA\|ʉ}}</font></div>		<font color="green">{{IPA\|ʉ}}</font></div>
	<div style="position: absolute; left: 83%; width: ~~3em~~; top: 2%; background: #f9f9f9;">		<div style="position: absolute; left: 85%; width: 2.7em; top: 2%; background: #f9f9f9;">
	(<font color="green">{{IPA\|u}}</font>)</div>		(<font color="green">{{IPA\|u}}</font>) </div>
	<div style="position: absolute; left: 83%; width: ~~3em~~; top: 10%; <!--background: #f9f9f9;-->">		<div style="position: absolute; left: 85%; width: 2.7em; top: 10%; <!--background: #f9f9f9;-->">
	<font color="green">{{IPA\|u͍˕}}</font></div>		<font color="green">{{IPA\|u͍˕}}</font></div>

Eiliv: /* Sjølvljod */ Legg lekken yver yverskrifti so han vert lettare å sjå.

2022-03-06T05:45:45Z

Sjølvljod: Legg lekken yver yverskrifti so han vert lettare å sjå.

← Eldre versjon		Versjonen frå 6. mars 2022 kl. 05:45
Line 7:		Line 7:
	Dagnært [[høgnorsk]]t talemål byggjer på ljodi i dei nedervde norske [[målføri]] og vert difor [[framburd\|frambore]] på ulik vis alt etter landslùten talaren er frå eller soknar til. Yvergangen frå normfast [[uttala]] til dei einskilde målføri er jambrigd frå talar til talar og stundom frå høve til høve hjå same talaren. Framstellingi nedan byggjer på normfast uttala av skriftmålet og dei vanlegaste avbrigdi i ålgjengd tala.		Dagnært [[høgnorsk]]t talemål byggjer på ljodi i dei nedervde norske [[målføri]] og vert difor [[framburd\|frambore]] på ulik vis alt etter landslùten talaren er frå eller soknar til. Yvergangen frå normfast [[uttala]] til dei einskilde målføri er jambrigd frå talar til talar og stundom frå høve til høve hjå same talaren. Framstellingi nedan byggjer på normfast uttala av skriftmålet og dei vanlegaste avbrigdi i ålgjengd tala.

	==[[Sjølvljod]]==		==Sjølvljod==

			:''Hovudteig: [[Sjølvljod]]''

	<div style="float: right; clear: right; background-color: #f9f9f9; border: 1px solid #aaa; margin: 0.75em 0.75em 0.75em 0.75em">		<div style="float: right; clear: right; background-color: #f9f9f9; border: 1px solid #aaa; margin: 0.75em 0.75em 0.75em 0.75em">

Eiliv: /* Medljod */

2022-03-06T05:44:24Z

Medljod

← Eldre versjon		Versjonen frå 6. mars 2022 kl. 05:44
Line 106:		Line 106:
	Stigande tviljod på høgnorsk vert rekna for samansetjingar med [[næmeljod]]et eller halv-sjølvljodet {{IPA\|[j]}}, t.d. ''ja'', ''jo'', ''ju''.		Stigande tviljod på høgnorsk vert rekna for samansetjingar med [[næmeljod]]et eller halv-sjølvljodet {{IPA\|[j]}}, t.d. ''ja'', ''jo'', ''ju''.

	==[[Medljod]]==		==Medljod==

			:''Hovudteig: [[Medljod]]''

	::{\| style="text-align:center; border:1px solid darkgray; background:#f9f9f9" cellpadding=3 cellspacing=0		::{\| style="text-align:center; border:1px solid darkgray; background:#f9f9f9" cellpadding=3 cellspacing=0

Eiliv: /* Samlæte */

2022-03-06T05:43:19Z

Samlæte

← Eldre versjon		Versjonen frå 6. mars 2022 kl. 05:43
Line 208:		Line 208:
	::'''Tavla''': Medljod i norskt mål. Austlege ljod i <font color="red">raudt</font>, vestlege i <font color="green">grønt</font>, nordlege i <font color="blue">blått</font>. [[Skilljod\|Avbrigdeljod]] i (klomber). Målførelege eller alderdomlege ljod i <font color="grey">grått</font>.		::'''Tavla''': Medljod i norskt mål. Austlege ljod i <font color="red">raudt</font>, vestlege i <font color="green">grønt</font>, nordlege i <font color="blue">blått</font>. [[Skilljod\|Avbrigdeljod]] i (klomber). Målførelege eller alderdomlege ljod i <font color="grey">grått</font>.

	=== [[Samlæte]] ~~===~~		=== Samlæte ===

			:''Hovudteig: [[Samlæte]]''

	Når tvo eller fleire medljod fylgjer etter einannan, innan eitt ord eller ordemillom, kann dei brigdast til eitt ljod etter faste mynster. I norsk gjeld dette serleg for ljodsamband med slagljodi {{IPA\|[ɾ]}} og {{IPA\|[ɽ]}} i [[austnorsk]], som danar ulike [[attbjugeljod]].		Når tvo eller fleire medljod fylgjer etter einannan, innan eitt ord eller ordemillom, kann dei brigdast til eitt ljod etter faste mynster. I norsk gjeld dette serleg for ljodsamband med slagljodi {{IPA\|[ɾ]}} og {{IPA\|[ɽ]}} i [[austnorsk]], som danar ulike [[attbjugeljod]].

Eiliv: /* Samlæte */

2022-03-06T02:47:36Z

Samlæte

← Eldre versjon		Versjonen frå 6. mars 2022 kl. 02:47
Line 220:		Line 220:

	:: {{IPA\|[ɾ]}} + {{IPA\|[l]}} → {{IPA\|[ɭ]}}		:: {{IPA\|[ɾ]}} + {{IPA\|[l]}} → {{IPA\|[ɭ]}}

			:: {{IPA\|[ɽ]}} + {{IPA\|[ɾ]}} → {{IPA\|[ɻ]}}

	Same samlæti gjeld med {{IPA\|[ɽ]}} i staden for {{IPA\|[ɾ]}}. Ved ljodburtfall i medljodgruppor med tri eller fleire medljod kann au desse samlæti ovra seg: ''myrkt'' {{IPA\|/mʏrk-t/}} > {{IPA\|[mʏʈ]}}. Slikt ljodburtfall er i større mun målføredæmt.		Same samlæti gjeld med {{IPA\|[ɽ]}} i staden for {{IPA\|[ɾ]}}. Ved ljodburtfall i medljodgruppor med tri eller fleire medljod kann au desse samlæti ovra seg: ''myrkt'' {{IPA\|/mʏrk-t/}} > {{IPA\|[mʏʈ]}}. Slikt ljodburtfall er i større mun målføredæmt.

Eiliv: /* Medljod */ [ɻ] for det attbjuge ljodet (nokre) austnorske målføre hev i «gulrot» o.dl.

2022-03-06T02:42:17Z

Medljod: [ɻ] for det attbjuge ljodet (nokre) austnorske målføre hev i «gulrot» o.dl.

← Eldre versjon		Versjonen frå 6. mars 2022 kl. 02:42
Line 180:		Line 180:
	\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| {{IPA\|ʋ}}<br>		\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| {{IPA\|ʋ}}<br>
	\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| <font color="grey">{{IPA\|ɹ}}</font> <br>{{IPA\|l}}		\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| <font color="grey">{{IPA\|ɹ}}</font> <br>{{IPA\|l}}
	\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| ~~ ~~<br><font color="red">{{IPA\|ɭ}}</font>		\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| <font color="red">{{IPA\|ɻ}}</font><br><font color="red">{{IPA\|ɭ}}</font>
	\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| {{IPA\|j}}<br><font color="blue">{{IPA\|ʎ}}</font>		\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| {{IPA\|j}}<br><font color="blue">{{IPA\|ʎ}}</font>
	\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| <font color="grey">{{IPA\|ɣ}}</font><br>		\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| <font color="grey">{{IPA\|ɣ}}</font><br>

Eiliv på 6. mars 2022 kl. 01:25

2022-03-06T01:25:24Z

Sjå skilnader

WikiSysop: «LjodlÃ¦ra» flutt til «Ljodlæra»

2011-01-31T23:46:34Z

«LjodlÃ¦ra» flutt til «Ljodlæra»

← Eldre versjon	Versjonen frå 31. januar 2011 kl. 23:46
(Ingen skilnad)

TH: /* Sjølvljod */

2010-05-24T22:30:43Z

Sjølvljod

← Eldre versjon		Versjonen frå 24. mai 2010 kl. 22:30
Line 34:		Line 34:
	(<font color="green">u</font>)</div>		(<font color="green">u</font>)</div>
	<div style="position: absolute; left: 83%; width: 3em; top: 10%; background: #f9f9f9;">		<div style="position: absolute; left: 83%; width: 3em; top: 10%; background: #f9f9f9;">
	<font color="green">u˕</font></div>		<font color="green">u͍˕</font></div>

	<!-- TRONGVORDNE SJØLVLJOD -->		<!-- TRONGVORDNE SJØLVLJOD -->
Line 80:		Line 80:
	\| style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;" \| '''Ope'''		\| style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;" \| '''Ope'''
	\|}		\|}
	<div style="font-size: smaller; text-align: center; line-height: 1.25em; margin-bottom: 0.33em">''Sjølvljod i <font color="green">grønt</font> er runda. «Europeisk» [u] og [o] som finst i sume<br> målføre er innsette til leidretting; me skriv elles vanleg [u] for [u˕].''</div></div>		<div style="font-size: smaller; text-align: center; line-height: 1.25em; margin-bottom: 0.33em">''Sjølvljod i <font color="green">grønt</font> er runda. «Europeisk» [u] og [o] som finst i sume<br> målføre er innsette til leidretting; me skriv elles vanleg [u] for [u͍˕].''</div></div>

	Høgnorskt mål er serleg rikt på sjølvljod. Den underliggjande bygnaden i høgnorsk hev éi trong og éi opi utgåva av ''i'', ''y'', ''e'', ''u'' og ''o''; for ''ø'' er denne skilnaden i ljodhått mest burtfallen. Dessutan kjem ''a'', ''å'' og ''æ'' som ikkje skil seg i slike håttkløyvingar. Endeleg hev me det veike sjølvljodet [ə], ''schwa'', som berre finst i endingar og andre utyngde [[staving]]ar.		Høgnorskt mål er serleg rikt på sjølvljod. Den underliggjande bygnaden i høgnorsk hev éi trong og éi opi utgåva av ''i'', ''y'', ''e'', ''u'' og ''o''; for ''ø'' er denne skilnaden i ljodhått mest burtfallen. Dessutan kjem ''a'', ''å'' og ''æ'' som ikkje skil seg i slike håttkløyvingar. Endeleg hev me det veike sjølvljodet [ə], ''schwa'', som berre finst i endingar og andre utyngde [[staving]]ar.

← Eldre versjon		Versjonen frå 6. mars 2022 kl. 02:47
Line 220:		Line 220:

	:: {{IPA\|[ɾ]}} + {{IPA\|[l]}} → {{IPA\|[ɭ]}}		:: {{IPA\|[ɾ]}} + {{IPA\|[l]}} → {{IPA\|[ɭ]}}

			:: {{IPA\|[ɽ]}} + {{IPA\|[ɾ]}} → {{IPA\|[ɻ]}}

	Same samlæti gjeld med {{IPA\|[ɽ]}} i staden for {{IPA\|[ɾ]}}. Ved ljodburtfall i medljodgruppor med tri eller fleire medljod kann au desse samlæti ovra seg: ''myrkt'' {{IPA\|/mʏrk-t/}} > {{IPA\|[mʏʈ]}}. Slikt ljodburtfall er i større mun målføredæmt.		Same samlæti gjeld med {{IPA\|[ɽ]}} i staden for {{IPA\|[ɾ]}}. Ved ljodburtfall i medljodgruppor med tri eller fleire medljod kann au desse samlæti ovra seg: ''myrkt'' {{IPA\|/mʏrk-t/}} > {{IPA\|[mʏʈ]}}. Slikt ljodburtfall er i større mun målføredæmt.

← Eldre versjon		Versjonen frå 6. mars 2022 kl. 02:42
Line 180:		Line 180:
	\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| {{IPA\|ʋ}}<br>		\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| {{IPA\|ʋ}}<br>
	\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| <font color="grey">{{IPA\|ɹ}}</font> <br>{{IPA\|l}}		\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| <font color="grey">{{IPA\|ɹ}}</font> <br>{{IPA\|l}}
	\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| ~~ ~~<br><font color="red">{{IPA\|ɭ}}</font>		\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| <font color="red">{{IPA\|ɻ}}</font><br><font color="red">{{IPA\|ɭ}}</font>
	\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| {{IPA\|j}}<br><font color="blue">{{IPA\|ʎ}}</font>		\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| {{IPA\|j}}<br><font color="blue">{{IPA\|ʎ}}</font>
	\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| <font color="grey">{{IPA\|ɣ}}</font><br>		\| colspan="2" style="border-bottom:1px solid darkgray; border-right:1px solid darkgray;" \| <font color="grey">{{IPA\|ɣ}}</font><br>