Lagord - Endringshistorikk

Eiliv på 30. august 2025 kl. 01:56

2025-08-30T01:56:52Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 30. august 2025 kl. 01:56
Line 113:		Line 113:
	\|}		\|}

	== Munbøygjing ==		<!--== Munbøygjing ==-->

			[[Kategori:Målumgrip]]

Snjoramn: /* Linn bøygjing */

2024-06-18T18:50:14Z

Linn bøygjing

← Eldre versjon		Versjonen frå 18. juni 2024 kl. 18:50
Line 100:		Line 100:
	\|}		\|}

	Den linne lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i bundi form: ''Den '''gode''' maten, '''leikne''' kjetta mi''. Sume målføre skil millom kyni, slik at det t.d. heiter ''den '''gode''' maten'', men ''den '''leikna''' kjetta'', og det var òg slik Ivar Aasen sette det upp i ''Norsk Grammatik'' (sjå yversynet til høgre). Einskilde målføre (t.d. i Nordhordland) skil òg millom kyni i mangtal, etter mynster frå den sterke bøygjingi, so at det heiter ''dei '''gjæve''' gutane'', men ''dei '''gjæva''' gjentone''. Aasen sette det upp slik i ''Det Norske Folkesprogs Grammatik'' (~~1948~~), men i ''Norsk Grammatik'' (1864) gjekk han yver til same form i alle kyni (på -e), kann henda sidan norrønt òg hadde det (på -u, med -um i sidefall). Utpå 1900-talet vart kynsbøygde former sjeldsynte i skrift og -e gjenomførd, slik òg -ane, -one og -ene vart for eldre -arne, -orna, -erna/-erne.		Den linne lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i bundi form: ''Den '''gode''' maten, '''leikne''' kjetta mi''. Sume målføre skil millom kyni, slik at det t.d. heiter ''den '''gode''' maten'', men ''den '''leikna''' kjetta'', og det var òg slik Ivar Aasen sette det upp i ''Norsk Grammatik'' (sjå yversynet til høgre). Einskilde målføre (t.d. i Nordhordland) skil òg millom kyni i mangtal, etter mynster frå den sterke bøygjingi, so at det heiter ''dei '''gjæve''' gutane'', men ''dei '''gjæva''' gjentone''. Aasen sette det upp slik i ''Det Norske Folkesprogs Grammatik'' (1848), men i ''Norsk Grammatik'' (1864) gjekk han yver til same form i alle kyni (på -e), kann henda sidan norrønt òg hadde det (på -u, med -um i sidefall). Utpå 1900-talet vart kynsbøygde former sjeldsynte i skrift og -e gjenomførd, slik òg -ane, -one og -ene vart for eldre -arne, -orna, -erna/-erne.

	{\| class=wikitable		{\| class=wikitable

Eiliv på 27. mars 2022 kl. 02:19

2022-03-27T02:19:10Z

Sjå skilnader

Eiliv på 8. mars 2022 kl. 08:19

2022-03-08T08:19:41Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 8. mars 2022 kl. 08:19
Line 59:		Line 59:

	Som ''leiken'' gjeng lagord med etterlekken ''-en'': ''gjeven'', ''mogen'', ''uvyrden'', ''vaksen''.		Som ''leiken'' gjeng lagord med etterlekken ''-en'': ''gjeven'', ''mogen'', ''uvyrden'', ''vaksen''.
	* [[Uttala]]: ''k'' og ''g'' fær vanleg linn uttala fyre ''-en, -i, -e'': ''leiken'' [~~<sup><small>2</small></sup>leiçen~~], ''leiki'' [~~<sup><small>2</small></sup>leiçi~~].		* [[Uttala]]: ''k'' og ''g'' fær vanleg linn uttala fyre ''-en, -i, -e'': ''leiken'' {{IPA\|[²lɛɪçən]}}, ''leiki'' {{IPA\|[²lɛɪçɪ]}}.
	* Avbrigde:		* Avbrigde:
	:* For hokyn ''-i'' kann ein au skriva ''-a'' (a-mål, <span style="color: #000080">i blått i yversyni</span>).		:* For hokyn ''-i'' kann ein au skriva ''-a'' (a-mål, <span style="color: #000080">i blått i yversyni</span>).

TH: Betre her.

2019-08-04T08:39:56Z

Betre her.

← Eldre versjon		Versjonen frå 4. august 2019 kl. 08:39
Line 4:		Line 4:
	* i samsvar med [[namnord]]i dei stend til: i [[kyn]], [[tal]] og [[kjenne]], d.e. bundi/ubundi (linn/sterk) form, og serhøves i grammatiske [[fall]]		* i samsvar med [[namnord]]i dei stend til: i [[kyn]], [[tal]] og [[kjenne]], d.e. bundi/ubundi (linn/sterk) form, og serhøves i grammatiske [[fall]]
	* i samanlikning av i kor stor mun laget/eigenskapen gjeld: i grunnmun, høgaremun og høgstemun		* i samanlikning av i kor stor mun laget/eigenskapen gjeld: i grunnmun, høgaremun og høgstemun

			Attåt kjem ubøygde lagord, som ofte er gamle eigefallsformer (m.a. ''einstaka'', ''millombils'').

	== Samsvarsbøygjing ==		== Samsvarsbøygjing ==

	=== Sterk bøygjing ===		=== Sterk bøygjing ===
	Den sterke lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i ubundi form: '''''God''' mat, ei '''leiki''' kjetta''. Me hev tvo hovudbolkar: dei som endar på -en (hit høyrer òg ferduge lagformer av dei sterke segnordi) og hine~~. Attåt desse kjem òg dei ubøygde lagordi, t.d. deim avleidde av gamle eigefallsformer (m.a. ''einstaka'', ''millombìls'')~~.		Den sterke lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i ubundi form: '''''God''' mat, ei '''leiki''' kjetta''. Me hev tvo hovudbolkar: dei som endar på -en (hit høyrer òg ferduge lagformer av dei sterke segnordi) og hine.

	{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"		{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"
Line 17:		Line 19:
	\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn		\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn
	\|-		\|-
	\| style="background:#f2f2f2" \| [[nemnefall\|N]] \|\| ''goder'' \|\| rowspan=2 \| ''god'' \|\| rowspan=2 \| ''godt'' \|\| rowspan=2 \| ''gode'' \|\| rowspan=2 \| ''goda'' \|\| rowspan=2 \| ''gode''		\| style="background:#f2f2f2" \| [[nemnefall\|N]] \|\| ''goder'' \|\| rowspan=2 \| ''god'' \|\| rowspan=2 \| ''godt'' \|\| rowspan=2 \| ''gode'' \|\| rowspan=2 \| ''goda'' \|\| rowspan=2 \| ''gode'' <br />(''god'')
	\|-		\|-
	\| style="background:#f2f2f2" \| [[underfall\|U]] \|\| ''godan''		\| style="background:#f2f2f2" \| [[underfall\|U]] \|\| ''godan''

Motsegn: -en-lagord ++

2019-08-04T01:10:03Z

-en-lagord ++

← Eldre versjon		Versjonen frå 4. august 2019 kl. 01:10
Line 8:		Line 8:

	=== Sterk bøygjing ===		=== Sterk bøygjing ===
	Den sterke lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i ubundi form: '''''God''' mat, ei '''leiki''' kjetta''.		Den sterke lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i ubundi form: '''''God''' mat, ei '''leiki''' kjetta''. Me hev tvo hovudbolkar: dei som endar på -en (hit høyrer òg ferduge lagformer av dei sterke segnordi) og hine. Attåt desse kjem òg dei ubøygde lagordi, t.d. deim avleidde av gamle eigefallsformer (m.a. ''einstaka'', ''millombìls'').

	{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"		{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"
Line 24:		Line 24:
	\|-		\|-
	\| style="background:#f2f2f2" \| [[sidefall\|S]] \|\| ''godom'' \|\| ''godre'' \|\| ''godo'' \|\| colspan=3 \| ''godom''		\| style="background:#f2f2f2" \| [[sidefall\|S]] \|\| ''godom'' \|\| ''godre'' \|\| ''godo'' \|\| colspan=3 \| ''godom''
			\|-
			\| colspan=7 \|
			<!--\|}

			{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"
			\|+ Utsyn yver alderdomlege og målførelege former-->
			\|-
			\| rowspan=2 style="background:#f2f2f2" \| \|\| colspan=3 style="background:#f2f2f2" \| eintal \|\| colspan=3 style="background:#f2f2f2" \| mangtal
			\|-
			\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn
			\|-
			\| style="background:#f2f2f2" \| [[nemnefall\|N]] [[underfall\|U]] \|\| ''leiken''<br />(<span style="color: #008000">''leikin''</span>) \|\| ''leiki''<br />(<span style="color: #000080">''leika''</span>) \|\| ''leike''<br />(<span style="color: #008000">''leiki''</span>) \|\| ''leikne'' \|\| ''leikna'' \|\| ''leikne''<br />(''leiki'', <span style="color: #000080">''leika''</span>)
			\|-
			\| style="background:#f2f2f2" \| [[eigefall\|E]] \|\| ''leikens''<br />(<span style="color: #008000">''leikins''</span>) \|\| ''leikenna''<br />(<span style="color: #008000">''leikinne''</span>) \|\| ''leikens''<br />(<span style="color: #008000">''leikins''</span>) \|\| colspan=3 \| ''leikenna''<br />(<span style="color: #008000">''leikinne''</span>)
			\|-
			\| style="background:#f2f2f2" \| [[sidefall\|S]] \|\| ''leiknom'' \|\| ''leikenne''<br />(<span style="color: #008000">''leikinne''</span>) \|\| ''leikno'' \|\| colspan=3 \| ''leiknom''
	\|}		\|}

Line 34:		Line 50:
	\| colspan=2 \| ''god'' \|\| ''godt'' \|\| ''gode''		\| colspan=2 \| ''god'' \|\| ''godt'' \|\| ''gode''
	\|-		\|-
	\| ''leiken'' \|\| ''leiki'' \|\| ''leike'' \|\| ''leikne''		\| ''leiken''<br />(<span style="color: #008000">''leikin''</span>) \|\| ''leiki''<br />(<span style="color: #000080">''leika''</span>) \|\| ''leike''<br />(<span style="color: #008000">''leiki''</span>) \|\| ''leikne''
	\|}		\|}
	Som ''god'' gjeng flest alle lagord, døme: ''blodug'', ''gul'', ''heilag'', ''mjuk'', ''modig'', ''norsk'', ''raud'', ''stor'', ''storleg'', ''vond''.
			Som ''god'' gjeng flest alle lagord, døme: ''blodug'', ''gul'', ''heilag'', ''mjuk'', ''modig'', ''norsk'', ''raud'', ''stor'', ''storleg'', ''vond''. Det er merkjande at sume lagord ikkje fær ''-t'' i statsnynorsk, medan dei gjer det i høgnorsk (t.d. ''norskt'', statsnynorsk ''norsk'').
			* Undantak: um nemneformi endar på ''-t'' og det kjem eit medljod beint fyre t-en, fær ordet ingi ending i inkjekyn. Døme: ''svart'' (men ''kvitt'' av ''kvit'').

	Som ''leiken'' gjeng lagord med etterlekken ''-en'': ''gjeven'', ''mogen'', ''uvyrden'', ''vaksen''.		Som ''leiken'' gjeng lagord med etterlekken ''-en'': ''gjeven'', ''mogen'', ''uvyrden'', ''vaksen''.
	~~<br>~~[[Uttala]]: ''k'' og ''g'' fær vanleg linn uttala fyre ''-en, -i, -e'': ''leiken'' [<sup><small>2</small></sup>leiçen], ''leiki'' [<sup><small>2</small></sup>leiçi].		* [[Uttala]]: ''k'' og ''g'' fær vanleg linn uttala fyre ''-en, -i, -e'': ''leiken'' [<sup><small>2</small></sup>leiçen], ''leiki'' [<sup><small>2</small></sup>leiçi].
	~~<br>~~Avbrigde: For hokyn ''-i'' kann ein au skriva ''-a''. Etter [[midlandsnormalen]] er bøygjingsformene ''-in, -i, -i, -ne''.		* Avbrigde:
			:* For hokyn ''-i'' kann ein au skriva ''-a'' (a-mål, <span style="color: #000080">i blått i yversyni</span>).
			:* Inkjekyn mangtal ''-ne'' kann au hava same formi som hokyn eintal, d.e. ''-i'' (<span style="color: #000080">eller ''-a'' i a-mål</span>).
			:* Etter [[midlandsnormalen]] er bøygjingsformene ''-in, -i, -i, -ne'' (<span style="color: #008000">i grønt i yversyni</span>). Etter denne fell òg endingane ''-enna'' og ''-enne'' i hop i ''-inne''.

	Formene i [[bøygjefall]] og andre serlege former vert helst nytta i målførelìta eller alderdomlegt mål, skaldskap, og ikkje minst i faste ordlag: ''ei gomol kona, på langan veg, med godo, i heilo, å nyo, allra best, longo''.		Formene i [[bøygjefall]] og andre serlege former vert helst nytta i målførelìta eller alderdomlegt mål, skaldskap, og ikkje minst i faste ordlag: ''ei gomol kona, på langan veg, med godo, i heilo, å nyo, allra best, longo''.

	=== Linn bøygjing ===		=== Linn bøygjing ===
	Den linne lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i bundi form: ''Den '''gode''' maten, '''leikne''' kjetta mi''. Sume målføre skil millom kyni, slik at det t.d. heiter ''den '''gode''' maten'', men ''den '''leikna''' kjetta'', og det var òg slik Ivar Aasen sette det upp i ''Norsk Grammatik'' (sjå yversynet til høgre). Einskilde målføre (t.d. i Nordhordland) skil òg millom kyni i mangtal, etter mynster frå den sterke bøygjingi, so at det heiter ''dei '''gjæve''' gutane'', men ''dei '''gjæva''' gjentone''. Aasen sette det upp slik i ''Det Norske Folkesprogs Grammatik'' (1948), men i ''Norsk Grammatik'' (1864) gjekk han yver til same form i alle kyni (på -e), kann henda sidan norrønt òg hadde det (på -u, med -um i sidefall). Utpå 1900-talet vart kynsbøygde former sjeldsynte i skrift og -e gjenomførd, slik òg -ane, -one og -ene vart for eldre -arne, -orna, -erna/-erne.

	{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"		{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"
	\|+ Utsyn yver alderdomlege og målførelege former		\|+ Utsyn yver alderdomlege og målførelege former
Line 57:		Line 76:
	\|-		\|-
	\| style="background:#f2f2f2" \| [[sidefall\|S]] \|\| colspan=3 \| ''godom''		\| style="background:#f2f2f2" \| [[sidefall\|S]] \|\| colspan=3 \| ''godom''
			\|-
			\|
			\|-
			\| rowspan=2 style="background:#f2f2f2" \| \|\| colspan=3 style="background:#f2f2f2" \| eintal \|\| colspan=3 style="background:#f2f2f2" \| mangtal
			\|-
			\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn
			\|-
			\| style="background:#f2f2f2" \| [[nemnefall\|N]] [[underfall\|U]] [[eigefall\|E]] \|\| rowspan=2 \| ''leikne'' \|\| rowspan=2 colspan=2 \| ''leikna'' \|\| ''leikne'' \|\| ''leikna'' (-e) \|\| ''leikne''
			\|-
			\| style="background:#f2f2f2" \| [[sidefall\|S]] \|\| colspan=3 \| ''leiknom''
	\|}		\|}

			Den linne lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i bundi form: ''Den '''gode''' maten, '''leikne''' kjetta mi''. Sume målføre skil millom kyni, slik at det t.d. heiter ''den '''gode''' maten'', men ''den '''leikna''' kjetta'', og det var òg slik Ivar Aasen sette det upp i ''Norsk Grammatik'' (sjå yversynet til høgre). Einskilde målføre (t.d. i Nordhordland) skil òg millom kyni i mangtal, etter mynster frå den sterke bøygjingi, so at det heiter ''dei '''gjæve''' gutane'', men ''dei '''gjæva''' gjentone''. Aasen sette det upp slik i ''Det Norske Folkesprogs Grammatik'' (1948), men i ''Norsk Grammatik'' (1864) gjekk han yver til same form i alle kyni (på -e), kann henda sidan norrønt òg hadde det (på -u, med -um i sidefall). Utpå 1900-talet vart kynsbøygde former sjeldsynte i skrift og -e gjenomførd, slik òg -ane, -one og -ene vart for eldre -arne, -orna, -erna/-erne.

	{\| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"		{\| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"

Motsegn: /* Linn bøygjing */ set inn att mt. -om (jf. fyrre brigde), sidan norr. no hadde -um og fleire av dømi hans Aasen på -om vel kunna vera både ubundi og bundi form

2019-02-13T02:59:59Z

Linn bøygjing: set inn att mt. -om (jf. fyrre brigde), sidan norr. no hadde -um og fleire av dømi hans Aasen på -om vel kunna vera både ubundi og bundi form

← Eldre versjon		Versjonen frå 13. februar 2019 kl. 02:59
Line 50:		Line 50:
	\|+ Utsyn yver alderdomlege og målførelege former		\|+ Utsyn yver alderdomlege og målførelege former
	\|-		\|-
	\| colspan=3 style="background:#f2f2f2" \| eintal \|\| colspan=3 style="background:#f2f2f2" \| mangtal		\| rowspan=2 style="background:#f2f2f2" \| \|\| colspan=3 style="background:#f2f2f2" \| eintal \|\| colspan=3 style="background:#f2f2f2" \| mangtal
	\|-		\|-
	\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn		\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn
	\|-		\|-
	\| ''gode'' \|\| rowspan=2 colspan=2 \| ''goda'' \|\| ''gode'' \|\| ''goda'' (-e) \|\| ''gode''		\| style="background:#f2f2f2" \| [[nemnefall\|N]] [[underfall\|U]] [[eigefall\|E]] \|\| rowspan=2 \| ''gode'' \|\| rowspan=2 colspan=2 \| ''goda'' \|\| ''gode'' \|\| ''goda'' (-e) \|\| ''gode''
			\|-
			\| style="background:#f2f2f2" \| [[sidefall\|S]] \|\| colspan=3 \| ''godom''
	\|}		\|}

Motsegn: /* Linn bøygjing */ Aasen skreiv rangt um linn bøygj. i mt i NG. Sidefallsformi VAR -um, ikke -u som i hine falli

2019-02-13T02:24:41Z

Linn bøygjing: Aasen skreiv rangt um linn bøygj. i mt i NG. Sidefallsformi VAR -um, ikke -u som i hine falli

← Eldre versjon		Versjonen frå 13. februar 2019 kl. 02:24
Line 45:		Line 45:

	=== Linn bøygjing ===		=== Linn bøygjing ===
	Den linne lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i bundi form: ''Den '''gode''' maten, '''leikne''' kjetta mi''. Sume målføre skil millom kyni, slik at det t.d. heiter ''den '''gode''' maten'', men ''den '''leikna''' kjetta'', og det var òg slik Ivar Aasen sette det upp i ''Norsk Grammatik'' (sjå yversynet til høgre). Einskilde målføre (t.d. i Nordhordland) skil òg millom kyni i mangtal, etter mynster frå den sterke bøygjingi, so at det heiter ''dei '''gjæve''' gutane'', men ''dei '''gjæva''' gjentone''. Aasen sette det upp slik i ''Det Norske Folkesprogs Grammatik'' (1948), men i ''Norsk Grammatik'' (1864) gjekk han yver til same form i alle kyni (på -e), kann henda sidan norrønt hadde ~~éi sams form for alle kyn og fall~~ (på -u). Utpå 1900-talet vart kynsbøygde former sjeldsynte i skrift og -e gjenomførd, slik òg -ane, -one og -ene vart for eldre -arne, -orna, -erna/-erne.		Den linne lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i bundi form: ''Den '''gode''' maten, '''leikne''' kjetta mi''. Sume målføre skil millom kyni, slik at det t.d. heiter ''den '''gode''' maten'', men ''den '''leikna''' kjetta'', og det var òg slik Ivar Aasen sette det upp i ''Norsk Grammatik'' (sjå yversynet til høgre). Einskilde målføre (t.d. i Nordhordland) skil òg millom kyni i mangtal, etter mynster frå den sterke bøygjingi, so at det heiter ''dei '''gjæve''' gutane'', men ''dei '''gjæva''' gjentone''. Aasen sette det upp slik i ''Det Norske Folkesprogs Grammatik'' (1948), men i ''Norsk Grammatik'' (1864) gjekk han yver til same form i alle kyni (på -e), kann henda sidan norrønt òg hadde det (på -u, med -um i sidefall). Utpå 1900-talet vart kynsbøygde former sjeldsynte i skrift og -e gjenomførd, slik òg -ane, -one og -ene vart for eldre -arne, -orna, -erna/-erne.

	{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"		{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"

Motsegn: /* Linn bøygjing */ merknad um at -a gjekk ut or ålment mål utpå 1900-talet

2019-02-12T01:03:53Z

Linn bøygjing: merknad um at -a gjekk ut or ålment mål utpå 1900-talet

← Eldre versjon		Versjonen frå 12. februar 2019 kl. 01:03
Line 45:		Line 45:

	=== Linn bøygjing ===		=== Linn bøygjing ===
	Den linne lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i bundi form: ''Den '''gode''' maten, '''leikne''' kjetta mi''. Sume målføre skil millom kyni, slik at det t.d. heiter ''den '''gode''' maten'', men ''den '''leikna''' kjetta'', og det var òg slik Ivar Aasen sette det upp i ''Norsk Grammatik'' (sjå yversynet til høgre). Einskilde målføre (t.d. i Nordhordland) skil òg millom kyni i mangtal, etter mynster frå den sterke bøygjingi, so at det heiter ''dei '''gjæve''' gutane'', men ''dei '''gjæva''' gjentone''. Aasen sette det upp slik i ''Det Norske Folkesprogs Grammatik'', men i ''Norsk Grammatik'' gjekk han yver til same form i alle kyni (på -e), kann henda sidan norrønt hadde éi sams form for alle kyn og fall (på -u).		Den linne lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i bundi form: ''Den '''gode''' maten, '''leikne''' kjetta mi''. Sume målføre skil millom kyni, slik at det t.d. heiter ''den '''gode''' maten'', men ''den '''leikna''' kjetta'', og det var òg slik Ivar Aasen sette det upp i ''Norsk Grammatik'' (sjå yversynet til høgre). Einskilde målføre (t.d. i Nordhordland) skil òg millom kyni i mangtal, etter mynster frå den sterke bøygjingi, so at det heiter ''dei '''gjæve''' gutane'', men ''dei '''gjæva''' gjentone''. Aasen sette det upp slik i ''Det Norske Folkesprogs Grammatik'' (1948), men i ''Norsk Grammatik'' (1864) gjekk han yver til same form i alle kyni (på -e), kann henda sidan norrønt hadde éi sams form for alle kyn og fall (på -u). Utpå 1900-talet vart kynsbøygde former sjeldsynte i skrift og -e gjenomførd, slik òg -ane, -one og -ene vart for eldre -arne, -orna, -erna/-erne.

	{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"		{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"

Motsegn: /* Linn bøygjing */ noko -um i sidefall mangtal finn eg korkje hjå Aasen eller annan stad (norrønt hadde helder ingi slik form). Til attergjeld skilde Aasen i DNFG (1848) millom kyni òg i mangtal, slik dei i dag gjera i m.a. nordhordlendsk.

2019-02-12T00:54:48Z

Linn bøygjing: noko -um i sidefall mangtal finn eg korkje hjå Aasen eller annan stad (norrønt hadde helder ingi slik form). Til attergjeld skilde Aasen i DNFG (1848) millom kyni òg i mangtal, slik dei i dag gjera i m.a. nordhordlendsk.

← Eldre versjon		Versjonen frå 12. februar 2019 kl. 00:54
Line 45:		Line 45:

	=== Linn bøygjing ===		=== Linn bøygjing ===
	Den linne lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i bundi form: ''Den '''gode''' maten, '''leikne''' kjetta mi''.		Den linne lagordsbøygjingi fylgjest vanleg åt med namnord i bundi form: ''Den '''gode''' maten, '''leikne''' kjetta mi''. Sume målføre skil millom kyni, slik at det t.d. heiter ''den '''gode''' maten'', men ''den '''leikna''' kjetta'', og det var òg slik Ivar Aasen sette det upp i ''Norsk Grammatik'' (sjå yversynet til høgre). Einskilde målføre (t.d. i Nordhordland) skil òg millom kyni i mangtal, etter mynster frå den sterke bøygjingi, so at det heiter ''dei '''gjæve''' gutane'', men ''dei '''gjæva''' gjentone''. Aasen sette det upp slik i ''Det Norske Folkesprogs Grammatik'', men i ''Norsk Grammatik'' gjekk han yver til same form i alle kyni (på -e), kann henda sidan norrønt hadde éi sams form for alle kyn og fall (på -u).

	{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"		{\| align=right border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="text-align:center; margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:73%;"
	\|+ Utsyn yver ~~alderd.~~ og ~~målfør.~~ former		\|+ Utsyn yver alderdomlege og målførelege former
	\|-		\|-
	\| ~~rowspan~~=2 style="background:#f2f2f2" \| \|\| colspan=3 ~~style="background:#f2f2f2" \| eintal \|\|~~ style="background:#f2f2f2" \| mangtal		\| colspan=3 style="background:#f2f2f2" \| eintal \|\| colspan=3 style="background:#f2f2f2" \| mangtal
	\|-		\|-
	\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| ~~alle kyn~~		\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hannkyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| hokyn \|\| style="background:#f2f2f2" \| inkjekyn
	\|-		\|-
	~~\| style="background:#f2f2f2" \| [[nemnefall\|N]] [[underfall\|U]] [[eigefall\|E]] \|\| rowspan=2~~ \| ''gode'' \|\| rowspan=2 colspan=2 \| ''goda'' \|\| ''gode''		\| ''gode'' \|\| rowspan=2 colspan=2 \| ''goda'' \|\| ''gode'' \|\| ''goda'' (-e) \|\| ''gode''
	\|-
	~~\| style="background:#f2f2f2" \| [[sidefall\|S]]~~ \|\| ''~~godom~~''
	\|}		\|}