Kjenneord - Endringshistorikk

Eiliv på 30. august 2025 kl. 01:57

2025-08-30T01:57:15Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 30. august 2025 kl. 01:57
Line 19:		Line 19:

	Stundom kann lagord + namnord vera utan fyresett kjenneord. Ved ei rad lagord er dette regelen, soleis: ''fyrste gong'''en''', galne sid'''a''', fyrre vìk'''a''', heile dag'''en''', største lùt'''en''''' og liknande. Legg au merke til skilnaden i tyding millom «Eg sat i grøne graset» ''(d.e. eg sat i graset, og graset er som kjent grønt)'' og «Eg sat i det grøne graset» ''(d.e. eg sat i graset som var grønt, ikkje det som er blått)''.		Stundom kann lagord + namnord vera utan fyresett kjenneord. Ved ei rad lagord er dette regelen, soleis: ''fyrste gong'''en''', galne sid'''a''', fyrre vìk'''a''', heile dag'''en''', største lùt'''en''''' og liknande. Legg au merke til skilnaden i tyding millom «Eg sat i grøne graset» ''(d.e. eg sat i graset, og graset er som kjent grønt)'' og «Eg sat i det grøne graset» ''(d.e. eg sat i graset som var grønt, ikkje det som er blått)''.

			[[Kategori:Målumgrip]]

TH på 4. juni 2010 kl. 18:35

2010-06-04T18:35:15Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 4. juni 2010 kl. 18:35
Line 1:		Line 1:
	'''Kjenneord''' eller ''artiklar'' er ei [[ordklassa]] med ord og endingar som fortel um eit [[namnord]] er bunde eller ubunde. Stundom kann namnordet vanta og kjenneordet stå til berre eit [[lagord]].		'''Kjenneord''' eller ''artiklar'' er ei [[ordklassa]] med ord og endingar som fortel um eit [[namnord]] er bunde eller ubunde, d.e. kva [[kjenne]] eller binding det hev. Stundom kann namnordet vanta og kjenneordet stå til berre eit [[lagord]].

	Kjenneord vert au rekna for å høyra [[varaord]]i (eller ''determinativi'') til.		Kjenneord vert au rekna for å høyra [[varaord]]i (eller ''determinativi'') til.

TH på 4. juni 2010 kl. 18:34

2010-06-04T18:34:25Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 4. juni 2010 kl. 18:34
Line 1:		Line 1:
	'''Kjenneord''' eller ''artiklar'' er ei [[ordklassa]] med ord og endingar som fortel um eit [[namnord]] er bunde eller ubunde. Stundom kann namnordet vanta og kjenneordet stå til berre eit [[lagord]].		'''Kjenneord''' eller ''artiklar'' er ei [[ordklassa]] med ord og endingar som fortel um eit [[namnord]] er bunde eller ubunde. Stundom kann namnordet vanta og kjenneordet stå til berre eit [[lagord]].

			Kjenneord vert au rekna for å høyra [[varaord]]i (eller ''determinativi'') til.

	==Ubundne kjenneord==		==Ubundne kjenneord==

TH på 19. mai 2009 kl. 20:23

2009-05-19T20:23:00Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 19. mai 2009 kl. 20:23
Line 2:		Line 2:

	==Ubundne kjenneord==		==Ubundne kjenneord==
	Dei ubundne kjenneordi finst berre i ein[[tal]] og fylgjer [[kyn]]et åt [[namnord]]et: '''ein''' i hannkyn, '''ei''' i hokyn og '''eit''' i inkjekyn. Dette er ei [[~~trykk~~]]~~linn~~ utgåva av [[talord]]et ''éin (éi, eitt)''.		Dei ubundne kjenneordi finst berre i ein[[tal]] og fylgjer [[kyn]]et åt [[namnord]]et: '''ein''' i hannkyn, '''ei''' i hokyn og '''eit''' i inkjekyn. Dette er ei u[[tyngd]] utgåva av [[talord]]et ''éin (éi, eitt)''.

	==Bundne kjenneord==		==Bundne kjenneord==
Line 8:		Line 8:

	===Fyresette===		===Fyresette===
	Dei fyresette bundne kjenneordi fylgjer [[kyn]]et og [[tal]]et åt [[namnord]]et: i eintal '''den''' i hann- og hokyn, '''det''' i inkjekyn; i mangtal '''dei''' i alle kyn. Dette er ei [[~~trykk~~]]~~linn~~ utgåva av [[varaord]]et ''den (det, dei)''.		Dei fyresette bundne kjenneordi fylgjer [[kyn]]et og [[tal]]et åt [[namnord]]et: i eintal '''den''' i hann- og hokyn, '''det''' i inkjekyn; i mangtal '''dei''' i alle kyn. Dette er ei u[[tyngd]] utgåva av [[varaord]]et ''den (det, dei)''.

	===Etterhengde===		===Etterhengde===

TH på 21. januar 2009 kl. 23:11

2009-01-21T23:11:35Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 21. januar 2009 kl. 23:11
Line 16:		Line 16:
	Fyresett bunde kjenneord vert einast nytta fyre [[lagord]] – med eller utan [[namnord]]. Oftast hev namnordet au etterhengt kjenneord i dette tilfellet: '''''Det''' gamle hus'''et'''''.		Fyresett bunde kjenneord vert einast nytta fyre [[lagord]] – med eller utan [[namnord]]. Oftast hev namnordet au etterhengt kjenneord i dette tilfellet: '''''Det''' gamle hus'''et'''''.

	Stundom kann lagord + namnord vera utan fyresett kjenneord. Ved ei rad lagord er dette regelen, soleis: ''fyrste gong'''en''', galne sid'''a''', fyrre vìk'''a''', heile dag'''en''', største lùt'''en''''' og liknande.		Stundom kann lagord + namnord vera utan fyresett kjenneord. Ved ei rad lagord er dette regelen, soleis: ''fyrste gong'''en''', galne sid'''a''', fyrre vìk'''a''', heile dag'''en''', største lùt'''en''''' og liknande. Legg au merke til skilnaden i tyding millom «Eg sat i grøne graset» ''(d.e. eg sat i graset, og graset er som kjent grønt)'' og «Eg sat i det grøne graset» ''(d.e. eg sat i graset som var grønt, ikkje det som er blått)''.

TH på 21. januar 2009 kl. 23:07

2009-01-21T23:07:02Z

Ny side

'''Kjenneord''' eller ''artiklar'' er ei [[ordklassa]] med ord og endingar som fortel um eit [[namnord]] er bunde eller ubunde. Stundom kann namnordet vanta og kjenneordet stå til berre eit [[lagord]].

==Ubundne kjenneord==
Dei ubundne kjenneordi finst berre i ein[[tal]] og fylgjer [[kyn]]et åt [[namnord]]et: '''ein''' i hannkyn, '''ei''' i hokyn og '''eit''' i inkjekyn. Dette er ei [[trykk]]linn utgåva av [[talord]]et ''éin (éi, eitt)''.

==Bundne kjenneord==
Bundne kjenneord finst i tvo gruppor: fyresette og etterhengde.

===Fyresette===
Dei fyresette bundne kjenneordi fylgjer [[kyn]]et og [[tal]]et åt [[namnord]]et: i eintal '''den''' i hann- og hokyn, '''det''' i inkjekyn; i mangtal '''dei''' i alle kyn. Dette er ei [[trykk]]linn utgåva av [[varaord]]et ''den (det, dei)''.

===Etterhengde===
Dei etterhengde bundne kjenneordi er endingar til [[namnord]]i som i mange tilfelle er samansmelte med [[stomn]]- eller mangtalsendingi. Formene i ein[[tal]] er '''-en''' i hann[[kyn]], '''-i''' i sterkt hokyn, '''-a''' i linnt hokyn, '''-et''' i sterkt inkjekyn og '''-at''' i linnt inkjekyn; i mangtal er dei vanlegaste formene '''-ane''' i hannkyn, '''-ene''' i sterkt hokyn, '''-one''' i linnt hokyn, '''-i''' i sterkt inkjekyn og '''-o''' i linnt inkjekyn. Sjå nøgnare um desse endingane under [[namnord#Bøygjingsformer|bøygjingi av namnord]].

==Bruk==
Fyresett bunde kjenneord vert einast nytta fyre [[lagord]] – med eller utan [[namnord]]. Oftast hev namnordet au etterhengt kjenneord i dette tilfellet: '''''Det''' gamle hus'''et'''''.

Stundom kann lagord + namnord vera utan fyresett kjenneord. Ved ei rad lagord er dette regelen, soleis: ''fyrste gong'''en''', galne sid'''a''', fyrre vìk'''a''', heile dag'''en''', største lùt'''en''''' og liknande.