Innføring i høgnorsk - Endringshistorikk

Uverksam001: Etymologisk > Ordsogeleg

2022-06-19T08:07:11Z

Etymologisk > Ordsogeleg

← Eldre versjon		Versjonen frå 19. juni 2022 kl. 08:07
Line 22:		Line 22:
	== Stavnaden (ortografien) ==		== Stavnaden (ortografien) ==

	Med ljodskrift kann me lesa upp kva mål som helst utan å kunna det, det gjev oss uttala utan å kunna uttalereglane. I ei skriftnorm derimot, vil ein burtimot ljodrett stavnad hava so mange variablar at det vert for innfløkt og tungvint, han viser ikkje so nøgje uppbygnaden i målet. I eit skriftmål må måluppbygnaden syna seg. Difor byggjer høgnorsk på ei sameining av ~~etymologisk~~ og fonetisk rettksriving.		Med ljodskrift kann me lesa upp kva mål som helst utan å kunna det, det gjev oss uttala utan å kunna uttalereglane. I ei skriftnorm derimot, vil ein burtimot ljodrett stavnad hava so mange variablar at det vert for innfløkt og tungvint, han viser ikkje so nøgje uppbygnaden i målet. I eit skriftmål må måluppbygnaden syna seg. Difor byggjer høgnorsk på ei sameining av ordsogeleg og fonetisk rettksriving.

Uverksam001: /* Stavnaden (ortografien) */ Parentes > Klomber

2022-06-17T11:03:31Z

Stavnaden (ortografien): Parentes > Klomber

← Eldre versjon		Versjonen frå 17. juni 2022 kl. 11:03
Line 25:		Line 25:


	Samsvar (der gjeldande rettskriving i nynorsk skil seg, er formi sat i ~~parentes~~ og kursiv):		Samsvar (der gjeldande rettskriving i nynorsk skil seg, er formi sat i klomber og kursiv):
	*bøygja (''bøya''), bøygjer (''bøyer''), bøygde, hev bøygt		*bøygja (''bøya''), bøygjer (''bøyer''), bøygde, hev bøygt
	*segja (''seia''), segjer (''seier''), sa(gde), hev sagt		*segja (''seia''), segjer (''seier''), sa(gde), hev sagt

Uverksam001: *Upraktisk > Tungvint

2022-06-17T09:02:21Z

*Upraktisk > Tungvint

← Eldre versjon		Versjonen frå 17. juni 2022 kl. 09:02
Line 22:		Line 22:
	== Stavnaden (ortografien) ==		== Stavnaden (ortografien) ==

	Med ljodskrift kann me lesa upp kva mål som helst utan å kunna det, det gjev oss uttala utan å kunna uttalereglane. I ei skriftnorm derimot, vil ein burtimot ljodrett stavnad hava so mange variablar at det vert for innfløkt og ~~upraktiskt~~, han viser ikkje so nøgje uppbygnaden i målet. I eit skriftmål må måluppbygnaden syna seg. Difor byggjer høgnorsk på ei sameining av etymologisk og fonetisk rettksriving.		Med ljodskrift kann me lesa upp kva mål som helst utan å kunna det, det gjev oss uttala utan å kunna uttalereglane. I ei skriftnorm derimot, vil ein burtimot ljodrett stavnad hava so mange variablar at det vert for innfløkt og tungvint, han viser ikkje so nøgje uppbygnaden i målet. I eit skriftmål må måluppbygnaden syna seg. Difor byggjer høgnorsk på ei sameining av etymologisk og fonetisk rettksriving.

Eiliv på 13. august 2017 kl. 11:47

2017-08-13T11:47:11Z

← Eldre versjon		Versjonen frå 13. august 2017 kl. 11:47
Line 41:		Line 41:
	Mange av desse høgnorske formene er i klombrer i gjeldande rettskriving		Mange av desse høgnorske formene er i klombrer i gjeldande rettskriving

	Gjerningsord (verb):		[[Gjerningsord]] (verb):
	*bøya, bøyer, bøygde, bøygt — bøygja, bøygjer, bøygde, bøygt		*bøya, bøyer, bøygde, bøygt — bøygja, bøygjer, bøygde, bøygt
	*få, får, fekk, fått — få, fær, fekk, fenge		*få, får, fekk, fått — få, fær, fekk, fenge
Line 61:		Line 61:
	*gle el. gleda, gler el. gleder, gledde, gledd el. gledt - gleda, gleder, gledde, gledt		*gle el. gleda, gler el. gleder, gledde, gledd el. gledt - gleda, gleder, gledde, gledt

	Lagord:		[[Lagord]]:
	*brei — breid		*brei — breid
	*grei — greid		*grei — greid
Line 70:		Line 70:
	*naken (hokyn) — naki		*naken (hokyn) — naki

	Namnord:		[[Namnord]]:
	*ansvar — andsvar		*ansvar — andsvar
	*brønn — brunn		*brønn — brunn
Line 84:		Line 84:
	*tiur — tidur		*tiur — tidur

	Styreord og medord (preposisjonar og adverb):		[[Styreord]] og medord (preposisjonar og adverb):
	*austafor — austanfor (osb.)		*austafor — austanfor (osb.)
	*gjennom — gjenom		*gjennom — gjenom
Line 94:		Line 94:
	*unna — undan		*unna — undan

	Talord:		[[Talord]]:
	*hundre — hundrad		*hundre — hundrad
	*nitten — nittan (osb.)		*nitten — nittan (osb.)
Line 102:		Line 102:
	*tusen — tusund		*tusen — tusund

	Varaord (pronomen):		[[Varaord]] (pronomen):
	*anna (hokyn av annan) — onnor		*anna (hokyn av annan) — onnor
	*dei (objektform) — deim		*dei (objektform) — deim

CS: /* Sjå òg */ _

2011-02-09T14:46:40Z

Sjå òg: _

← Eldre versjon		Versjonen frå 9. februar 2011 kl. 14:46
Line 112:		Line 112:
	*[[Uttala]]		*[[Uttala]]
	*[[Ljodlæra]]		*[[Ljodlæra]]
	*[[Norskdansk-~~høgnorsk_ordlista~~]]		*[[Norskdansk-høgnorsk ordlista]]
	*[[~~Sterke_gjerningsord~~]]		*[[Sterke gjerningsord]]
	*[[Sterk-~~linne_gjerningsord~~]]		*[[Sterk-linne gjerningsord]]
	*[[~~Linne_gjerningsord~~]]		*[[Linne gjerningsord]]

SAM: Fleire former og peikarar

2011-02-09T14:20:25Z

Fleire former og peikarar

@@ Line 52: / Line 52: @@
 *pløya, pløyer, pløgde, pløgt — pløgja, pløgjer, pløgde, pløgt
 *vilja, vil, ville, vilja — vilja, vil, vilde, vilja
 Lagord:
@@ Line 99: / Line 107: @@
 *ingen (mangtal av ingen) — ingi (lik hokynsformi, som i alle målføri)
 *noka (hokyn av nokon) — nokor

CS: /* Formverket */ nytting av mal

2011-02-09T13:36:27Z

Formverket: nytting av mal

← Eldre versjon		Versjonen frå 9. februar 2011 kl. 13:36
Line 4:		Line 4:
	Eit kjent og ytre merke på høgnorsken er ''i''-målet, me byrjar difor med formverket i namnordi. Namnordi hev tri kyn — hannkyn, hokyn, inkjekyn. Desse er anten linne eller sterke, og det viser seg i bøygjingi.		Eit kjent og ytre merke på høgnorsken er ''i''-målet, me byrjar difor med formverket i namnordi. Namnordi hev tri kyn — hannkyn, hokyn, inkjekyn. Desse er anten linne eller sterke, og det viser seg i bøygjingi.

	{{~~Mal:~~Høgnorsk formverk}}		{{Høgnorsk formverk}}

	Det som fløkjer til for norsken, er at upphavleg gamalnorsk -''in'' ymsar mykje i målføri og hev mange avbrigde: ''i'', ''e'', ''ei'', ''æ'', ''a'' (med palatalisering). Men her er det uppbygnaden som er viktug.		Det som fløkjer til for norsken, er at upphavleg gamalnorsk -''in'' ymsar mykje i målføri og hev mange avbrigde: ''i'', ''e'', ''ei'', ''æ'', ''a'' (med palatalisering). Men her er det uppbygnaden som er viktug.

WikiSysop: «InnfÃ¸ring i hÃ¸gnorsk» flutt til «Innføring i høgnorsk»

2011-01-31T23:52:23Z

«InnfÃ¸ring i hÃ¸gnorsk» flutt til «Innføring i høgnorsk»

← Eldre versjon	Versjonen frå 31. januar 2011 kl. 23:52
(Ingen skilnad)

Holt: «Innføring i Høgnorsk» flytt til «Innføring i høgnorsk»: Titlar er ikkje unntak frå stavnaden.

2008-11-17T23:46:37Z

«Innføring i Høgnorsk» flytt til «Innføring i høgnorsk»: Titlar er ikkje unntak frå stavnaden.

← Eldre versjon	Versjonen frå 17. november 2008 kl. 23:46
(Ingen skilnad)

Holt: Kvifor blockquote? Småbrigde.

2008-11-17T23:44:29Z

Kvifor blockquote? Småbrigde.

← Eldre versjon		Versjonen frå 17. november 2008 kl. 23:44
Line 1:		Line 1:
	= Formverket =		Ei innføring i høgnorsk formverk, stavnad m.m.
			__TOC__
			== Formverket ==
	Eit kjent og ytre merke på høgnorsken er ''i''-målet, me byrjar difor med formverket i namnordi. Namnordi hev tri kyn — hannkyn, hokyn, inkjekyn. Desse er anten linne eller sterke, og det viser seg i bøygjingi.		Eit kjent og ytre merke på høgnorsken er ''i''-målet, me byrjar difor med formverket i namnordi. Namnordi hev tri kyn — hannkyn, hokyn, inkjekyn. Desse er anten linne eller sterke, og det viser seg i bøygjingi.

	{{Mal:Høgnorsk formverk}}		{{Mal:Høgnorsk formverk}}

	~~<blockquote>~~Det som fløkjer til for norsken, er at upphavleg gamalnorsk -''in'' ymsar mykje i målføri og hev mange avbrigde: ''i'', ''e'', ''ei'', ''æ'', ''a'' (med ~~platalisering~~). Men her er det uppbygnaden som er viktug.~~</blockquote>~~		Det som fløkjer til for norsken, er at upphavleg gamalnorsk -''in'' ymsar mykje i målføri og hev mange avbrigde: ''i'', ''e'', ''ei'', ''æ'', ''a'' (med palatalisering). Men her er det uppbygnaden som er viktug.

	''Linne'' kallar ein namnord som ender på trykklinn -''e'' i hannkyn, -''a'' i hokyn (ofte -''e'' og -''u'' i målføri), og -''a'' i inkjekyn. Alle dei andre kallar ein ''sterke'' namnord; det gjeld au inkjekynsord som ender på -''e''.		''Linne'' kallar ein namnord som ender på trykklinn -''e'' i hannkyn, -''a'' i hokyn (ofte -''e'' og -''u'' i målføri), og -''a'' i inkjekyn. Alle dei andre kallar ein ''sterke'' namnord; det gjeld au inkjekynsord som ender på -''e''.
Line 18:		Line 20:
	**elv — elvar, øy — øyar		**elv — elvar, øy — øyar

	= Stavnaden (ortografien) =		== Stavnaden (ortografien) ==

	Med ljodskrift kann me lesa upp kva mål som helst utan å kunna det, det gjev oss uttala utan å kunna uttalereglane. I ei skriftnorm derimot, vil ein burtimot ljodrett stavnad hava so mange variablar at det vert for innfløkt og upraktiskt, han viser ikkje so nøgje uppbygnaden i målet. I eit skriftmål må måluppbygnaden syna seg. Difor byggjer høgnorsk på ei sameining av etymologisk og fonetisk rettksriving.		Med ljodskrift kann me lesa upp kva mål som helst utan å kunna det, det gjev oss uttala utan å kunna uttalereglane. I ei skriftnorm derimot, vil ein burtimot ljodrett stavnad hava so mange variablar at det vert for innfløkt og upraktiskt, han viser ikkje so nøgje uppbygnaden i målet. I eit skriftmål må måluppbygnaden syna seg. Difor byggjer høgnorsk på ei sameining av etymologisk og fonetisk rettksriving.
Line 35:		Line 37:
	<blockquote>Merk: ''d''-en i ''kunde'' er ikkje meir uvanleg enn ''d''-en i ''kveld''.</blockquote>		<blockquote>Merk: ''d''-en i ''kunde'' er ikkje meir uvanleg enn ''d''-en i ''kveld''.</blockquote>

	= Dei viktugaste skilnadene millom gjeldande rettskriving og høgnorsk =		== Dei viktugaste skilnadene millom gjeldande rettskriving og høgnorsk ==

	Mange av desse høgnorske formene er i klombrer i gjeldande rettskriving		Mange av desse høgnorske formene er i klombrer i gjeldande rettskriving